Jan Dirk Nijkamp

De rubriek Uitgesproken geeft een podium aan omgevingsdiensten. In deze tweede editie is het woord aan Jan Dirk Nijkamp. De interim-directeur van omgevingsdienst Brabant Noord vertelt over het belang van samenwerking. “Samenwerking tussen omgevingsdiensten is van cruciaal belang.”

“Een vraag die alle omgevingsdiensten zichzelf stellen, luidt: waar halen we onze inzichten vandaan? Op basis van welke informatie maken we onze keuzes? Dat is een zeer wezenlijke vraag. Als je dat niet scherp hebt, kun je immers ook niet de juiste prioriteiten stellen. Kun je je aandacht niet in de juiste richting sturen.”

Veel taken, beperkte middelen

“De inzet sturen op basis van feitelijke kennis, dat is natuurlijk het ideaal. In de praktijk zie je nog vooral dat iedereen probeert er het beste van te maken. Voor alle omgevingsdiensten geldt dat ze veel taken en beperkte middelen hebben. Ze roeien met de riemen die ze hebben. Dat geldt ook voor ons, Brabant Noord.”

Waar ga je op bezoek?

“De truc is om de inzet zo effectief mogelijk te laten zijn. Inzicht in wat er in de praktijk gebeurt, is daarbij van onschatbare waarde. Daar heb je dus analyses voor nodig. Inzichten. De zoektocht daarnaar begint op een abstract niveau, maar uiteindelijk gaat het erom een concreet bedrijf in beeld te krijgen. Weten waarom je daar op bezoek wilt gaan, wat je dan zoekt en welke vragen je stelt.”

‘Meldgegevens geven breder beeld van praktijk’

Thematische samenwerking

“Om tot goede inzichten te komen, is samenwerking tussen omgevingsdiensten van cruciaal belang. Dat is mijn overtuiging. En ik wil daarbij pleiten voor thematische samenwerking. Sommige afvalstromen vragen bijvoorbeeld om een landelijke aanpak. Maar er zijn ook regionale vraagstukken. Zo zijn in onze regio veel agrarische bedrijven gevestigd. Die brengen voor het toezicht een heel eigen dynamiek met zich mee.”

Lucratieve handel

“Denk bijvoorbeeld aan biogasinstallaties. Mest is niet genoeg om zo’n installatie op gang te houden – er gaan ook andere stoffen in. En daar ligt fraude en gevaar voor de omgeving op de loer. Want als je stoffen in zo’n installatie stopt waarvan dat niet mag, dan kan dat lucratieve handel zijn voor mensen die het niet zo nauw nemen met de regels.”

‘Thematische samenwerking kan een verschil maken’

Tips en ervaringen uitwisselen

“Dit onderwerp leent zich uitstekend voor regionale samenwerking. Want niet alleen de praktijk is ondoorzichtig, de regelgeving is ook complex. Het onderscheid tussen grondstof en afval is soms erg diffuus. Dan kan het erg veel schelen als je het probleem samen in kaart brengt, elkaar helpt en tips en ervaringen uitwisselt.”

Gericht vragen stellen

“Het LMA kan bij dit soort samenwerkingen een belangrijke rol vervullen. De meldgegevens geven ons een breder beeld van de situatie in de praktijk. In het voorbeeld: je kunt installaties met elkaar vergelijken en aan de hand daarvan gericht vragen stellen. Dat geeft grip op het toezicht.”

Zicht op risico’s

“Uiteindelijk is het belangrijk dat een omgevingsdienst zelf koers kan bepalen. Juist door samen te werken kunnen we dat goed doen. Door elkaar te voeden met gegevens, krijgen we een beter zicht op de risico’s in onze omgeving. Dat kan enorm helpen bij het beter richten van onze inspanningen.”